Ekogwarancja PTRE to niekwestionowany numer 1 wśród jednostek certyfikujących działających w Polsce. O tym jak rozwija się rynek produkcji ekologicznej w naszym kraju, handel żywnością w jakości BIO oraz o tym, jakie wyzwania stoją przed gospodarstwami ekologicznymi, producentami i dystrybutorami opowiada Jerzy Szymona, prezes Ekogwarancji PTRE

 

Rozmawia: Marcin Fajerski

 

Analizując dane z kilku ostatnich lat, możemy zaobserwować, że liczba gospodarstw ekologicznych w Polsce zmniejszyła się. To dość niepokojący sygnał. Czym może być to spowodowane?

 

Istotny wpływ na spadek liczby gospodarstw ekologicznych w naszym kraju mają wprowadzone niekorzystne zmiany dla producentów w systemie płatności ekologicznych, które odgrywają znaczącą rolę w kosztach, jakie obecnie ponoszą gospodarstwa ekologiczne w Polsce. Kolejnym czynnikiem oddziałującym na zmniejszenie się liczby ekogospodarstw są trudności ze sprzedażą certyfikowanych produktów. Sytuację tę powoduje przede wszystkim duże rozproszenie głównie małych gospodarstw, których właściciele zdecydowali się na produkcję ekologiczną, a także dyskryminująca rolnictwo ekologiczne polityka. Zmieniające się od 2013 r. rozporządzenia ministra rolnictwa były bardzo źle odbierane przez rolników prowadzących ekologiczne uprawy lub hodowlę. Wydaje się, że ciągłe kontrole przedstawicieli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa miały jeden cele: obniżyć – niekiedy znacząco – należne rolnikom subwencje.    

 

Czy Ekogwarancja PTRE jako wiodąca w Polsce jednostka certyfikujących również odnotowała spadek liczby producentów ekologicznych w ciągu ostatnich lat? Jakie są wobec tego perspektywy dla rozwoju produkcji i handlu ekożywnością w Polsce?

 

W naszym odczuciu spadek liczby producentów jest znaczący i co należy podkreślić, dotyczy również tych rolników, dla których nadrzędnym i często jedynym celem było pobieranie dopłat. Obecny system finansowania gospodarstw ekologicznych powoli łączony jest z produkcją. Można oczekiwać, że oferowane środki pomocowe zapewne zachęcą wszystkich tych, którzy taką produkcję zechcą nadal prowadzić albo zdecydują się rozpocząć.

Nadal posiadamy największą liczbę producentów w stosunku do innych jednostek certyfikujących. Co znamienne, duży wzrost liczby producentów odnotowaliśmy w sektorze firm zajmujących się przetwórstwem i obrotem produktami ekologicznymi, co w najbliższej przyszłości dobrze wróży rozwojowi rynku żywności ekologicznej w Polsce.

 

Obecnie w Polsce działa wiele jednostek certyfikujących. Co w takim razie powoduje, że polscy producenci ekologiczni najczęściej wybierają jednostkę Ekogwarancja PTRE? Czy wszyscy producenci są w stanie spełnić wymagania stawiane przez Ekogwarancję?

 

W rolnictwie ekologicznym w Polsce działa 10 upoważnionych jednostek certyfikujących. W każdym kraju europejskim jednostka certyfikująca z numerem 1 stanowi tę sztandarową. Staramy się dbać o zaufanie, jakim obdarzyło nas Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nadając naszej jednostce numer PL-EKO-01. Troszczymy się, aby przekładało się to na wysoką jakość naszych usług. Chcemy, by producenci przez nas certyfikowani, oznaczając swoje produkty numerem 1 jednostki certyfikującej, zyskiwali ważną wartość dodaną na rynku, a konsumenci kupując towar z takim oznakowaniem, mieli stuprocentową pewność wysokiej ekologicznej jakości oferowanej żywności.

Niestety nie wszyscy producenci spełniają wymagania stawiane przez jednostkę certyfikującą Ekogwarancja PTRE. Mamy opinię bardzo wymagającej jednostki certyfikującej. Zależy nam bowiem, aby konsumenci mieli pełne zaufanie do wydawanych przez nas certyfikatów.

 

Działania Ekogwarancji wykraczają obecnie poza ramy samej certyfikacji. W jaki sposób jednostka certyfikująca Ekogwarancja PTRE przyczynia się do propagowania rolnictwa ekologicznego w Polsce?

 

Od kilku lata Ekogwarancja PTRE jest jednym z współorganizatorów ogólnopolskich targów produktów ekologicznych EcoFamily w Kielcach, podczas których spotykają się producenci i dystrybutorzy żywności ekologicznej.

Organizowane w trakcie ogólnokrajowych i międzynarodowych targów konferencje o tematyce branżowej pozwalają na znaczne poszerzenie wiedzy z zakresu rolnictwa ekologicznego. Program wydarzeń towarzyszących EcoFamily staje się również szansą na wymianę doświadczeń i kontaktów biznesowych.

Co roku uczestniczymy też w różnego rodzaju wystawach i innych spotkaniach producentów rolnych oraz firm z sektora spożywczego. W ten sposób możemy skutecznie popularyzować rolnictwo ekologiczne w kraju. Poziom wiedzy merytorycznej naszych pracowników i inspektorów sprawia, że coraz częściej jesteśmy zapraszani na inne szkolenia: organizowane m.in. przez regionalne ośrodki doradztwa rolniczego i firmy prywatne dla rolników oraz przedsiębiorców.

 

Obecnie rolnictwo ekologiczne nie cieszy się w Polsce taką popularnością jak w Niemczech, Francji lub choćby we Włoszech. Jakich argumentów użyłby Pan, żeby zachęcić producentów  do przejścia na produkcję ekologiczną?

 

Cała Europa jest obecnie bardzo atrakcyjnym rynkiem dla producentów z całego świata. Chcąc zdobywać nowe lub utrzymać dotychczasowe rynki zbytu w sektorze spożywczym, musimy bezwzględnie stawiać na jakość.

Ostatnie trudności w eksporcie na rynki wschodnie spowodowały, że wiele firm zaczęło zastanawiać się nad możliwościami poprawy wyników finansowych. Okazuje się, że nowi odbiorcy zainteresowani są tylko wysoką jakością, którą zapewniają dostawcy ekologiczni. Dlatego w ostatnim czasie tak dynamicznie wzrosła liczba firm poszukujących certyfikowanych surowców. Mogę z całym przekonaniem powiedzieć, że rolnictwo ekologiczne to produkcja żywności najwyższej jakości, a przede wszystkim: zdrowej i wyprodukowanej z poszanowaniem środowiska naturalnego.

W naszym kraju coraz szersza popularyzacja rolnictwa ekologicznego, m.in. poprzez kampanie promujące certyfikowane artykuły spożywcze w prasie, radiu i telewizji oraz wyraźnie rosnące zainteresowanie konsumentów zakupem produktów w jakości BIO, dają dużą szansę producentom ekożywności na rozwój biznesu. Mam nadzieję, że wszystkie tego typu działania istotnie wpłyną na wzrost świadomości konsumentów jak również producentów, którzy zrozumieją, jakie korzyści płyną z tej działalności.

 

Aktualnie produkcja ekologiczna musi być silniej skorelowana z potrzebami handlu. Wielu producentów zapewne zadaje sobie pytanie: jaki asortyment surowców ekologicznych jest najbardziej poszukiwany w naszym kraju?

 

Większość firm przetwórczych i certyfikowanych przez jednostkę Ekogwarancja PTRE poszukuje obecnie przede wszystkim owoców i warzyw. Można zaobserwować natomiast, że zdecydowanie mniej polskich przetwórni poszukuje certyfikowanych produktów odzwierzęcych czy zbóż.

Wiele firm, które obecnie zgłaszają swoją działalność do certyfikacji, prowadzi już przetwórstwo surowców konwencjonalnych. Uruchamiając produkcję ekologiczną, poszerzają one swoją ofertę o produktowe nowości i zazwyczaj dość szybko znajdują odbiorców ze względu na biznesowe know-how. W naszym zestawie certyfikowanych firm znajdują się tylko takie, które zajmują się wyłącznie przerobem surowców ekologicznych, chociaż oczywiście dopuszczalne są zakłady przetwarzające surowce ekologiczne i konwencjonalne, ale oczywiście muszą one mieć udowodnioną, odosobnioną technologię przetwórstwa ekologicznego.

 

Co oferuje Ekogwarancja PTRE firmom decydującym się na uzyskanie certyfikatu?

 

Ekogwarancja PTRE jest najstarszą i największą polską jednostką certyfikującą działającą w obszarze żywności ekologicznej. Przez ponad 30 lat pracowaliśmy nad renomą produktów spożywczych, oznaczonych naszą nazwą jednostki certyfikującej. Pod nadzorem posiadamy ponad 5,5 tys. rolników i ponad 230 firm. Ułatwia to z całą pewnością kontakt i sprzyja dobrej współpracy na poziomie producent rolny-firma. Współpracujemy także z innymi jednostkami certyfikującymi, umożliwiając rodzimym firmom certyfikację w takich standardach produkcji ekologicznej jak Naturland i BioSuisse.

Konsumenci kupujący różnorodną żywność ekologiczną w naszym kraju i czytający oznakowania na etykiecie, mogą być pewni wysokiej jakości, co przekłada się, że produkty z nazwą naszej jednostki i numerem 1 [PL-EKO-01] są częściej kupowane niż z innymi nazwami jednostek, w tym zagranicznych.

Większość firm certyfikowanych przez Ekogwarancję PTRE lokuje swoje produkty na rynkach zagranicznych. Odbiorcy zawsze sprawdzają certyfikaty strony eksportującej. Ponieważ rzadko zdarzają się reklamacje produktów ekologicznych z naszym certyfikatem, to zagraniczni klienci darzą je dużym zaufaniem i chętnie kupują.

Ekogwarancja PTRE wyróżnia się kompleksową obsługą w każdej kategorii działalności zgłoszonej przez potencjalnego klienta, kompetencją osób zatrudnionych, szybkością działania – termin kontroli obligatoryjnej uzgadniany jest indywidualnie z klientem, nawet w ciągu kilku dni od objęcia go systemem kontroli, jednolitą ceną bez ukrytych kosztów dodatkowych. Nie pobieramy dodatkowych opłat za rozszerzenie zakresu certyfikatu, czy wydanie duplikatów dokumentów, rozpoznawalnością jednostki Ekogwarancja na całym świecie m.in. Japonia, Korea Południowa, USA, opinią firm zgłaszających się do naszej jednostki, iż jesteśmy bardzo wymagającą jednostką lecz usługa jaką oferujemy jest na bardzo wysokim poziomie.

 

Jak przebiega proces certyfikacji? Jakie warunki muszą zostać spełnione przez producenta?

 

Pierwszym etapem jest zgłoszenie się do jednostki, podpisanie umowy oraz wypełnienie i przesłanie wniosku o certyfikację i opisu producenta. Po wpłynięciu do biura tych dokumentów, ich weryfikacji i akceptacji, firma obejmowana jest systemem kontroli. Następnie ustalany zostaje dogodny dla firmy termin kontroli. W toku kontroli – w zależności od rodzaju działalności i produktów zgłoszonych do certyfikacji – weryfikowane są przez inspektora różne aspekty takie jak: dokumentacja, produkcja, rozdzielenie produkcji, znakowanie, zabiegi DDD, transport, etykietyzacja,  identyfikowalność, wdrożone systemy jakości i inne elementy. Szczegółowy zakres i warunki, które musi spełnić producent zostały ujęte rozporządzeniach Rady WE 834/2007 i Komisji WE 889/2008. Po kontroli protokół oceniany jest pod kątem formalnym i zapada decyzja o wydaniu certyfikatu. Dokładamy wszelkich starań żeby czas od momentu zgłoszenia się firmy do wydania jej certyfikatu był jak najkrótszy, a proces certyfikacji przebiegał sprawnie.